Beyazlatmadan sonra soğuk bir yudum suyla gelen kısa bir sızlama, birçok kişinin yaşadığı bir şey. Ama "kısa" ile "geçmeyen" arasındaki sınır çoğu zaman anlatılmıyor.
Kısa cevap
Beyazlatma sonrası bir dönem hassasiyet görülebilir. ADA, beyazlatma deneyiminin ve sonuçlarının kişiden kişiye değiştiğini ele alıyor [1]; hassasiyetin derecesi de bu değişkenliğin parçasıdır.
Bu yazıda gün sayısı verilmeyecektir. Bunun yerine daha kullanışlı bir ölçüt var: hassasiyet azalıyorsa izlenir, azalmıyor ya da artıyorsa bildirilir.
Neden olur?
Diş yüzeyinin altında, dişin iç dokusuna uzanan mikroskobik kanallar bulunur. Sıcak, soğuk ya da tatlı uyaranlar bu yolla algılanır. MouthHealthy, hassas dişleri ayrı bir başlık altında ele alıyor [2].
Beyazlatma sırasında bu iletim geçici olarak daha belirgin hâle gelebilir. Sonuçta ortaya çıkan şey genellikle kısa süren, uyaranla gelen ve uyaran kalkınca geçen bir sızlamadır.
Beklenen ile beklenmeyen
Beklenen tablo
- Soğuk, sıcak ya da tatlıyla geliyor
- Kısa sürüyor, uyaran kalkınca geçiyor
- Günden güne azalıyor
- Günlük hayatı kısıtlamıyor
Değerlendirilmesi gereken tablo
- Kendiliğinden geliyor, uyaran gerekmiyor
- Zonklayıcı ve uzun sürüyor
- Zamanla artıyor
- Uykuyu bölüyor
- Diş etinde yanma, kızarıklık ya da beyazlama eşlik ediyor [3]
İkinci liste, beklenecek bir tablo değildir. NHS, tedavi sonrası artan ağrı ve rahatsızlığın hekime bildirilmesi gerektiğini ele alıyor [4].
Diş eti rahatsızlığı ayrı bir konu
Beyazlatma sırasında ya da sonrasında diş etinde yanma, kızarıklık veya renk değişikliği fark edilebilir. Bu, dişteki hassasiyetten farklı bir durumdur ve genellikle uygulamanın diş etiyle temasıyla ilgilidir.
Bu bulgu varsa mutlaka bildirilmelidir; AAP, diş eti dokularının değerlendirilmesini ele alıyor [3]. Özellikle evde, hekim değerlendirmesi olmadan kullanılan ürünlerde bu tablo daha sık gündeme gelir.
Ne yardımcı olabilir?
- Uygulama düzenini hekiminizin talimatına göre sürdürmek — kendi kararınızla süreyi uzatmamak
- Çok soğuk ve çok sıcak tüketimden bir süre kaçınmak
- Hassas dişler için üretilen bir diş macununu hekiminize danışarak kullanmak [2]
- Yumuşak fırça ve doğru teknik — sert fırçalama hassasiyeti artırabilir
- Asitli tüketimi sınırlamak
- Florürlü diş macunu kullanmayı sürdürmek — NIDCR, florürün rolünü ele alıyor [5]
Bu yazıda ürün adı ya da marka önerilmemektedir; hangisinin ne zaman kullanılacağı da hekiminizin vereceği bir karardır.
Ne yapılmamalı?
Uygulamaya "geçer" diyerek devam etmek. Hassasiyet artıyorsa bu, sürdürme kararının hekime bırakılması gereken bir durumdur.
Süreyi kendi kararınızla uzatmak. Daha uzun uygulama, daha iyi sonuç anlamına gelmez; hassasiyeti artırabilir.
Ağrı kesiciyle örtmek. Ağrının kaynağını değerlendirmeyi geciktirir.
Diş etindeki bulguyu önemsememek [3].
Sert fırçalamak. Hassasiyet, daha çok fırçalamayı değil doğru fırçalamayı gerektirir; sert fırçalama açıkta kalan yüzeyleri daha da duyarlı hâle getirebilir.
Hassasiyet öyküsü olan kişiler
Beyazlatma öncesinde zaten hassasiyeti olan kişilerde bu durum planlamada dikkate alınır. Diş eti çekilmesi, açıkta kalmış kök yüzeyi ya da aşınma varsa tablo değişir [3].
Bu nedenle "beyazlatma yaptırayım" kararı, hassasiyet öyküsü olan kişilerde muayeneyle başlar — üründen değil.
Bu grupta atlanan bir ayrıntı da şudur: mevcut hassasiyetin nedeni ele alınmadan yapılan bir uygulama, hem şikâyeti artırabilir hem de altta duran asıl sorunun fark edilmesini geciktirebilir. Yani sıra yalnızca konfor için değil, teşhis için de önemlidir.
Hassasiyet geçmiyorsa ne anlama gelir?
Sürüp giden bir hassasiyet her zaman beyazlatmaya bağlı olmayabilir. Aynı dönemde ortaya çıkan başka bir neden de olabilir:
- Çürük
- Çatlak
- Diş eti çekilmesi ve açıkta kök yüzeyi [3]
- Aşınma
- Dolgu ya da kaplama kenarında bir sorun
Bu yüzden geçmeyen hassasiyet, "beyazlatmanın yan etkisi" diye kapatılmamalı; nedeni değerlendirilmelidir [4].
Ne zaman diş hekimine başvurmalı?
- Hassasiyet azalmıyor ya da artıyorsa [4]
- Kendiliğinden gelen, zonklayıcı bir ağrı varsa
- Ağrı uykunuzu bölüyorsa
- Diş etinde yanma, kızarıklık ya da beyazlama varsa [3]
- Diş etinde kanama ya da çekilme fark ettiyseniz [3]
- Tek bir dişte belirgin ağrı varsa — bu ayrı bir bulgudur
- Evde kullandığınız bir üründen sonra şikâyet başladıysa [1]
- Hassasiyet günlük hayatınızı kısıtlıyorsa [2]
Sonuç
Beyazlatma sonrası hassasiyet birçok kişide görülebilen bir yanıt ve genellikle uyaranla gelip geçen kısa bir sızlama biçiminde oluyor. Ama bu, her hassasiyetin beklenen olduğu anlamına gelmiyor. Ayrımı yapan şey gün sayısı değil, yön: azalıyorsa izlenir, artıyorsa aranır. Diş etinde bir bulgu eşlik ediyorsa beklemeye hiç gerek yok — o, uygulamanın kendisiyle ilgili bir işaret olabilir.
Sık sorulan sorular
Hassasiyet kaç gün sürer? Bu yazıda gün sayısı verilmiyor; süre kişiye ve uygulamaya göre değişir [1]. Kullanışlı ölçüt yöndür: her gün biraz daha azalıyorsa izlenir, azalmıyor ya da artıyorsa bildirilir [4].
Hassasiyet varken uygulamaya devam edebilir miyim? Bu kararı kendiniz vermeyin. Artan bir hassasiyet, uygulamanın gözden geçirilmesini gerektirebilir [1]. Kliniği arayıp durumu anlatın.
Hassas diş macunu kullanabilir miyim? Hassas dişler için üretilen macunlar bu amaçla kullanılır [2], ancak hangisinin size uygun olduğunu ve ne zaman kullanacağınızı hekiminize danışın. Bu yazıda ürün ya da marka önerilmemektedir.
Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene ile kişisel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Hassasiyetin nedeni ancak klinik muayene ile belirlenebilir. Bu yazıda süre, ürün, ilaç ya da sonuç garantisi verilmemektedir.